Luật cờ tướng và cách chơi
Cờ tướng (tượng kỳ, 象棋, Xiangqi) là trò chơi chiến thuật trên bàn cờ cho hai người, có nguồn gốc từ Trung Quốc. Bàn cờ có 9 × 10 đường kẻ với một con sông ở giữa, mỗi bên Đỏ và Đen có 16 quân đặt trên các giao điểm. Bên Đỏ đi trước. Mục tiêu là chiếu bí Tướng đối phương; Tướng không bao giờ rời cung 3×3 của mình. Hai Tướng không bao giờ được đối mặt trên một cột trống, và bên không còn nước đi hợp lệ thì thua.
Bàn cờ, sông và cung
Bàn cờ rộng 9 đường và dài 10 đường, tổng cộng 90 giao điểm. Con sông (楚河 漢界) chạy ngang giữa hàng thứ năm và thứ sáu. Mỗi bên có một cung 3×3 với hai đường chéo qua tâm. Tướng và Sĩ phải ở trong cung, còn Tượng phải ở bên sông của mình.
Các quân cờ và cách đi
Quân Đỏ và quân Đen đi giống nhau, dù một số quân có chữ Hán khác nhau ở mỗi bên. Trên Ttakji bạn có thể hiển thị quân bằng chữ Hán hoặc bằng hình vẽ.
| Quân | Số lượng | Cách đi |
|---|---|---|
| 帥將Tướng (帥/將, soái/tướng) | 1 | Đi một bước tiến, lùi hoặc ngang, không đi chéo, và chỉ trong cung. Không được đi đến điểm khiến nó đối mặt với Tướng đối phương mà không có quân ở giữa. |
| 仕士Sĩ (仕/士, sĩ) | 2 | Đi chéo một bước, chỉ trong cung. |
| 相象Tượng (相/象, tướng/tượng) | 2 | Đi chéo đúng hai điểm. Bị chặn nếu điểm ở giữa có quân (cản mắt tượng), và không bao giờ qua sông. |
| 馬Mã (馬, mã) | 2 | Đi thẳng một điểm rồi chéo một điểm ra ngoài. Bị chặn nếu điểm đầu tiên có quân (cản chân mã). |
| 車Xe (車, xa) | 2 | Đi thẳng bao nhiêu điểm cũng được, không nhảy qua quân. |
| 炮砲Pháo (炮/砲, pháo) | 2 | Khi không ăn quân thì đi như Xe. Muốn ăn quân, Pháo phải nhảy qua đúng một quân bất kỳ (ngòi). |
| 兵卒Tốt (兵/卒, binh/tốt) | 5 | Tiến một điểm. Sau khi qua sông có thể đi ngang một điểm. Không bao giờ đi lùi. |
Cách chơi từng bước
- Bên Đỏ đi trước. Hai bên lần lượt đi một quân; đi vào điểm có quân đối phương là ăn quân đó.
- Mỗi quân đi theo luật riêng. Tướng và Sĩ ở trong cung; Tượng ở bên sông của mình.
- Nước đi tấn công Tướng đối phương là chiếu tướng. Bên bị chiếu phải đỡ ngay.
- Không bao giờ để hai Tướng đối mặt trên cùng một cột mà không có quân ở giữa.
- Chiếu bí Tướng đối phương là thắng. Bên không còn nước đi hợp lệ cũng thua.
- Nếu cùng một thế cờ xuất hiện ba lần, bên chiếu tướng ở mọi nước thua; còn lại ván cờ hòa.
Chiếu tướng, chiếu bí và lộ mặt tướng
Nước đi tấn công Tướng đối phương là chiếu tướng. Bên bị chiếu phải hóa giải ngay bằng cách di chuyển Tướng, ăn quân đang chiếu hoặc chặn đường chiếu. Không được đi nước khiến Tướng của mình bị tấn công, hoặc khiến hai Tướng đối mặt trên cột trống. Bên bị chiếu mà không có cách thoát là bị chiếu bí và thua. Bên không bị chiếu nhưng không còn nước đi hợp lệ cũng thua: không có hòa do hết nước.
Lặp lại, chiếu dai và hòa cờ
Ttakji dùng luật lặp lại đơn giản. Khi cùng một thế cờ xuất hiện lần thứ ba với cùng bên đến lượt, ván cờ kết thúc. Nếu một bên chiếu tướng ở mọi nước trong lúc lặp lại, bên đó thua vì chiếu dai. Còn lại ván cờ hòa. Các luật đuổi bắt chi tiết dùng trong giải đấu không được áp dụng.
- Chiếu bí: bên chiếu bí thắng.
- Hết nước đi hợp lệ: bên không thể đi thua.
- Chiếu dai: trong thế lặp lại ba lần, bên chiếu tướng ở mọi nước thua.
- Lặp lại ba lần không phải chiếu dai: hòa.
- Tổng cộng 300 nước (cả hai bên): hòa.
- Cả hai bên đều không còn Xe, Mã, Pháo hay Tốt: hòa ngay.
- Đầu hàng, hết giờ, hoặc hai bên đồng ý hòa.
Cờ tướng khác janggi thế nào
Janggi (cờ tướng Hàn Quốc) dùng cùng bàn 9×10 nhưng không có sông, cho phép bỏ lượt, và phân thắng thua bằng điểm khi không có chiếu bí. Pháo của janggi phải nhảy qua một quân ngay cả khi chỉ di chuyển.
So sánh cờ tướng, janggi và cờ vua Chơi cờ tướng Hàn Quốc
Chơi trên Ttakji
- Khi chơi với máy không có đồng hồ, và bạn có thể đi lại nước.
- Ván online và ván với bạn có 5 phút thời gian chính cộng 3 lần byo-yomi 30 giây. Hết thời gian chính, mỗi nước phải đi trong 30 giây, và mỗi lần để hết 30 giây sẽ mất một lần byo-yomi.
- Hết toàn bộ thời gian là thua. Đồng hồ vẫn chạy khi bạn mất kết nối.
- Đỏ và Đen được chia ngẫu nhiên và đổi bên mỗi ván đấu lại.
- Bạn có thể đầu hàng hoặc cầu hòa bất cứ lúc nào. Chỉ được đi lại khi chơi với máy.
- Ván cờ tướng xếp hạng dùng điểm Elo riêng, bắt đầu từ 1.200, và cần đăng nhập Google.
Câu hỏi thường gặp
Cờ tướng trên Ttakji có miễn phí không? Có cần tài khoản không?
Có, miễn phí và chạy ngay trên trình duyệt, không cần cài đặt. Chọn một biệt danh để chơi với máy, với người chơi ngẫu nhiên hoặc với bạn qua link. Chỉ cần đăng nhập Google cho ván xếp hạng và bảng xếp hạng. Khi không có người chơi khác, một số đối thủ trong ghép trận ngẫu nhiên có thể là AI.
Cờ tướng khác janggi (cờ tướng Hàn Quốc) thế nào?
Cả hai đều dùng bàn 9×10, nhưng cờ tướng có sông: Tượng không được qua sông và Tốt chỉ đi ngang sau khi qua sông. Pháo đi như Xe và chỉ nhảy khi ăn quân, hai Tướng không được đối mặt, không ai được bỏ lượt, và bên không còn nước đi hợp lệ thì thua.
Tôi không đọc được chữ Hán. Tôi vẫn chơi được chứ?
Được. Trong phần cài đặt bàn cờ, bạn có thể đổi quân chữ Hán sang quân hình vẽ, và Ttakji ghi nhớ lựa chọn trên trình duyệt này. Bảng quân cờ trên trang này liệt kê mọi quân với chữ Hán và tên gọi.
Khi một thế cờ lặp lại thì sao?
Khi cùng một thế cờ xuất hiện lần thứ ba với cùng bên đến lượt, ván cờ kết thúc. Nếu một bên chiếu tướng ở mọi nước trong lúc lặp lại, bên đó thua (chiếu dai). Còn lại ván cờ hòa.
Hai Tướng có được đối mặt nhau không?
Không. Hai Tướng không bao giờ được đứng trên cùng một cột mà không có quân ở giữa, nên nước đi khiến hai Tướng đối mặt là không hợp lệ. Luật lộ mặt tướng này thường được dùng để chiếu bí.
Làm sao chơi cờ tướng 2 người với bạn?
Bấm "Chơi với bạn" và gửi link. Đây là ván 1:1, mỗi người chơi trên điện thoại hoặc máy tính của mình. Link dùng được trong 24 giờ và không ai cần đăng ký.